Poniedziałek, 6.01.2014

Kultura i zabytki

Przez stulecia Pogórze Przemyskie zasłynęło kilkukrotnie, a zróżnicowana kultura regionu zostawiła po sobie ślady widoczne do dziś. Od połowy XI w. do czasów Kazimierza Wielkiego nad Sanem i jego licznymi dopływami funkcjonowały drewniano-ziemne grodziska. Zachowały się po nich koliste obwałowania i rowy, które można zwiedzać podczas wycieczek pieszych lub rowerowych po Pogórzu.

krasicz

W XIV i w XVI w. nastąpił znaczny rozkwit osadnictwa w okolicach Przemyśla – założono wtedy większość istniejących do dziś osad. Szlacheckie rody, posiadające całe klucze miejscowości budowały okazałe rezydencje, najczęściej z kolistymi basztami w narożach. Poza słynnym Krasiczynem zamki znajdowały się także w Kormanicach, Rybotyczach oraz w Dąbrówce Starzeńskiej. Do dziś można zobaczyć ich ruiny. W tym czasie powstała również murowana cerkiew o charakterze obronnym w Posadzie Rybotyckiej.

Od XV w. w Górach Słonnych prowadzono wydobycie soli, którą pozyskiwano poprzez odparowywanie solanki.

Wiek XVII upamiętniają drewniane cerkwie, konstruowane w tradycyjny sposób z wysokim dachem nad nawą – zachowały się w Kruhlu Wielkim (1630 r.) oraz w Uluczu (ok. 1658 r.). W następnym stuleciu rozwinął się już system trójkopułowy, zwany bojkowskim. Jedyną drewnianą cerkwią o trzech kopułach pozostaje świątynia w Piątkowej (1732 r.). Budownictwo cerkiewne rozwinęło się mocno w połowie XIX w., kiedy powstawały świątynie upodobnione do kościołów katolickich. W wielu cerkwiach z tego okresu zachowały się wspaniałe ikonostasy, wykonywane głównie przez dwie rodziny malarzy: Bogdańskich i Pawlikowskich.

cerkiew

Podczas I wojny światowej okolice Przemyśla stały się polem zmagań cesarskiej armii z armią rosyjską. Zamieniony w twierdzę Przemyśl broniony był trzykrotnie. Jego fortyfikowanie rozpoczęło się już kilkadziesiąt lat wcześniej, a na okolicznych wzgórzach powstały liczne forty i mniejsze dzieła obronne. Kolejne umocnienia pojawiły się w latach 1939-42, kiedy na Sanie przebiegała granica między Generalnym Gubernatorstwem a Związkiem Radzieckim. Dolina rzeki została wzmocniona siecią niewielkich bunkrów. Do dzisiaj można zwiedzać zarówno forty, jak i bunkry Linii Mołotowa nad Sanem, wzdłuż którego poprowadzony został szlak rowerowy.